Էտյուդ
Անահիտ Գրիգորյան
Թատրոնի դահլիճն է. ծանր լռությամբ բացվում են թավշյա վարագույրները, և հանդիսատեսը հազիվ նշմարում է բեմի խորքում մտախոհ նստածին. Չի արձագանքում անգամ ծափահարություններին: Քիչ անց դանդաղ շարժումներով վեր է կենում տեղից և մորուքը շոյելով` քթի տակ ինչ-որ բան քրթմնջում: Դահլիճում լռությունն ավելի է խտանում: Սպասումն արդեն խորհրդանշանական է, հանդիսատեսը կարծես լսում է բեմի Մարդուն, նրա դեմքի արտահայտությունը, շարժումները, անգամ շնչառությունը… Դրանք կարծես թե վերացնում են բեմի և դահլիճի անջրպետը, և հանդիսատեսի առաջ սկսվում է մեր կյանքի մի պատմություն, որի հերոսը դերասան-մարդն է` Սեյրան Մկրտչյանը:
Չի թաքցնում, որ երբեք չի մտածել դերասան դառնալու մասին: 25 տարի առաջ կորցնելով մանկավարժի աշխատանքը, և աշխատանք գտնելու որոնումները նրան տարել են Գորիսի պետական դրամատիկական թատրոն . «Բացեցի դուռը, մտա ներս, միանգամիվ առաջարկեցին բեմադրական բաժնի վարիչի աշխատանքը: Չխոսեցինք այդ աշխատանքի մասին, միանգամից տեղափոխվեցինք դերասանական հետո արդեն սկսվեց դերասանի կարիերան»,- պատմում է Սեյրանը:Առաջին ներկայացումը «Մեծ լռությունն» էր: Հարցին, թե ինչ զգացողություններ ունեիք, պատասխանում է, թե մինչև այսօր էլ ամեն անգամ բեմում միշտ վախ ունի, հուզմունք: Հետո կարծես արդարանում է` չէ որ մարդկանց հետ է շփվում, նրանք ամեն վայրկյան սպասում են, ամեն պահ քեզ հետ սկսում են հսկել դադարը, պահը, լացը, ընթացքում սկսում որսալ հայացքդ:
Վախը կամաց-կամաց տեղի է տալիս, և հետո արդեն մոռանում է և…չի խաղում, ապրում է բեմին ծավալվող իրադարձություններով և չի թաքցնում, որ իր համար յուրաքանչյուր բեմադրություն ապրում է այնպես, ասես իր կյանքի մի կտորի մասին է պատմությունը: Էդպիսին է, երբեք չի կեղծում, ոչ բեմում, ոչ էլ իրական կյանքում:
Երբեք չի զղջացել բեմ բարձրանալու որոշման համար, բայց հաճախ կարծես թե խառնվում են իրականության և բեմի սահմանները, ու երևակայականը զգացնել է տալիս այնքան, որ մտածում է փողոցն ավլողի մասին, բայց, որ հնարավոր լիներ մաքրել իրական աղբը, որը երբեմն աննկարագրելի շատ է:
Դերասանին բնորոշ հանգստություն և պահի պոռթկում …հետո վայրկյանի ընթացքում հանդարտվում է և շարունակվում է մեր կցկտուր զրույցը:
Խոսելով կերպարների մասին, թե որն է ավելի հարազատ ասում է, որ չունի սիրելի կերպարներ, ուղղակի կան հաջողված և չստացված ներկայացումներ, որովհետև յուրաքանչյուր կերպար ինքնին կյանքից է և հնարավոր չէ դրանք բաժանել իրականությունից: Նրա խոսքով երբեմն անգամ թատրոնը հնարավորություն է տալիս խոսել այն մասին, ինչը չես կարող արտահայտել բեմից դուրս:
Իսկ բեմից դուրս ընտանիքն է և իր…այգին, որտեղ յուրաքանչյուր ծառ, թուփ իր պատմությունն ունի, և ինքն իրեն պատասխանատու է զգում հանդիսատես- բնության համար:
Չի կարող առանձնացնել՝ բեմն է իր համար թանկ, թե` այգին, որովհետև երկուսն էլ իր կյանքի անբաժանելի պատմություններն են, իրական և երևակայական, որոնք երբեմն-երբեմն ընդհատվում են կնոջ երգեցիկ ձայնով. «Սեյրաաան, ճոպանը քաշի»: Եվ քիչ անց, երբ վայելում է տունն այգուն կապող ինքնաշեն «ճոպանուղու» միջոցով կնոջ ուղարկած սուրճը, ասես փառավորվում է հոգին: Կյանքը գեղեցիկ է անգամ դժվարություններով:
