Մարիամ Մաթևոսյան
Գորիս քաղաքի վեց միջնակարգ դպրոցներից երկուսին, ՀՀ Կառավարության 2009թ-ի հունիսի 11-ի N664-Ն որոշմամբ, տրվել է ավագ, իսկ չորսին, այդ թվում նաեւ Սերո Խանզադյանի անվան թիվ 6 դպրոցին, տրվել է հիմնական դպրոցի կարգավիճակ:
«Ի սկզբանե ավագ դպրոցի կազմակերպումը լավ գաղափար էր, նախամասնագիտական կրթություն ապահովող հիմնական օղակ, բայց այն տեւեց մի քանի ամիս»,- ասում է թիվ 6 հիմնական դպրոցի տնօրեն Արամայիս Փարսյանը: Նրա խոսքով՝ տարբերակման ամենամեծ բացասական հետեւանքն այն եղավ, որ ՀՀ կրթության եւ գիտության նախարարությունն սկսեց հիմնական ուշադրությունը դարձնել ավագ դպրոցներին: «Քաղաքի երկու ավագ դպրոցներն, օրինակ, վերանորոգված, կահավորված են, իսկ հիմնականները` ոչ»,- ասում է նա:
Հիմնական դպրոցների աշակերտների շարքերը նոսրանում են
1985թ.-ին թիվ 6 հիմնական դպրոցն աշակերտների թվով տարածաշրջանի ամենամեծ կրթօջախն էր, եւ քանի որ այն ժամանակ ռուսական ուղղվածության դպրոց էր` 90-ականների սկզբին համալրվեց տեղահանված երեխաներով: Տարիների հետ աշակերտների թիվը մի քանի անգամ նվազեց՝ հասնելով 405-ի: Ըստ դպրոցի տնօրենի` պատճառներից մեկն ավագ դպրոցների հիմնում էր: Վերջին մեկ տարում Ս. Խանզադյանի անվան հիմնական դպրոցից 10 աշակերտ տեղափոխվել է ավագ դպրոց, սովորողների մի մասն էլ «արտագաղթում» են քաղաքի Ակսել Բակունցի անվան թիվ 1 ավագ դպրոց, որը նաեւ տարրական եւ միջնակարգ ուսուցում է իրականացնում: Ծնողներն էլ մտածում են, որ վաղ թե ուշ, իրենց երեխաներին պետք է այնտեղ տեղափոխեն, ուստի նախընտրում են ավելի վաղ տարիքում երեխաներին հարմարեցնել կրթօջախի միջավայրին: «Մենք իրավունք չունենք արգելելու, որ այլ դպրոց տեղափոխվեն, անգամ, եթե ընտանիքի բոլոր երեխաներին են հանում դպրոցից»,- իր մտահոգությունն է հայտնում տնօրենը: Հինգ աշակերտ էլ այս դպրոցից հեռացել են ընտանիքով արտերկիր մեկնելու պատճառով:
34 տարվա մանրահատակն այնքան են ձյութով կպցրել, որ մաշած փայտն էլ չի կպչում
Վերջին անգամ թիվ 6 դպրոցը, բացի մի քանի համակարգչից, նոր գույք ստացել է 1980 թվականին: Այդ ժամանակից ի վեր լաբորատորիաներում, արհեստանոցում նույն նյութատեխնիակական բազան է, որոնց հիմնական մասն այլեւս ենթակա չէ օգտագործման: Տնօրենի կարծիքով` այս առումով իրենց դպրոցը, մյուսների հետ համեմատած, անմխիթար վիճակում է գտնվում, քանի որ կան դպրոցներ, որ 40-50 համակարգիչ ունեն:
Ինչպես մյուս հանրակրթական դպրոցները, թիվ 6 հիմնական դպրոցը եւս ֆինասավորվում է աշակերտների թվով, որը տնօրենի խոսքով, բավականցնում է էլեկտրաէներգիայի, ջրամատակարարման, ջեռուցման վճարներին: «Ամսական մոտ 1 մլն դրամ ջեռուցման համար ենք վճարում, այն դեպքում, երբ դպրոցի ոչ բոլոր հատվածներն են ջեռուցվում (ջեռուցում անցկացնելու ժամանակ վարպետները որոշ կաթսաներ անսարք են թողել)»,- հայտնեց Արամայիս Փարսյանը:
Առանց լավագույն հիմնական դպրոցի, լավագույն ավագ դպրոց չի լինի
«Մեզ համար դպրոցների տարանջատումը նշանակություն չունի, եթե նախկինում մտել ենք 10-րդ, 11-րդ դասարաններ, հիմա 9-ով ենք սահմանափակվում: Վատը միայն այն է, որ ծառն անընդհատ ջրում ենք, որ միրգը հավաքենք, պտուղն ուրիշն է քաղում»,- ասում է նույն դպրոցի ուսուցչուհի Լյուդմիլա Ղրդիլյանը: Նրա խոսքով` դպրոցների գլխատումը փոխել է աշակերտի հոգեբանությունը, երբ ուսուցիչը փորձում է ինչ-որ բան սովորեցնել, գիտելիք պահանջել, հաճախ այս պատասխանն է ստանում. «Մեկ է, հետագայում ես էստեղ չեմ սովորելու»:
Սոնա Աբունցը իններորդ դասարանն ավարտելուց հետո Սերո Խանզադյանի անվան դպրոցից տեղափոխվել է թիվ 4 ավագ դպրոց: Նրա խոսքով՝ ավագ դպրոցի դրական կողմերից են նոր ծանոթությունները, միջավայրի փոփոխությունը, որը նաեւ աշխարհայացք է ձեւավորում, սակայն ըստ նրա, կրթության առումով փոփոխություն չկա: «Ավելորդ եմ համարում այս մոտեցումը: Այն պետք է աշակերտներին օգնի կողմնորոշվելու մասնագիտության ընտրության հարցում, բայց դժվարանում եմ հաստատել, որ կողմնորոշիչ դեր է կատարում»:
«Կրթության որակը քանի գնա կլավանա»,- լավատես է Ա. Փարսյանը: Միաժամանակ նշում է, որ կրթական պրոցեսը դանդաղ է ընթանում: «Այն մանկավարժները, ովքեր սովորել ու աշխատել են խորհրդային դպրոցներում, դժվար են համակերպվում բարեփոխումներին, որ աշակերտը պետք է դասարանում իրեն ազատ զգա, ազատ արտահայտվի: Թվում էր, թե նոր սերնդի ուսուցիչներն ավելի լավ կկառավարեն դասապրոցեսը, սակայն նորերն էլ չեն տիրապետում կրթական մեթոդներին»,- նշում է նա:
