Շուշան Օհանյան
Խնամատարությունը որևէ պատճառով խնամքից մշտապես կամ ժամանակավորապես զրկված երեխայի հանդեպ խնամք և դաստիարակություն ստանձնելու ընտանեկան ձև է՝ մինչև երեխայի չափահաս դառնալը:
Սա սահմանումն է, իսկ թե ինչ է իրականում խնամատար ընտանիքը, որ ընտանքիները կարող են դառնալ խնամատար, ինչպես է մեր երկրում կարգավորվում պետություն-խնամատար ընտանիք-երեխա հարաբերությունները, այս հարցերի շուրջ Գորիսի քաղաքապետարանում կազմակերպվել էր քննարկում:
«Խոցելի երեխաների սոցիալական ներառում. այլընտրանքային խնամքի, ընտանիքի աջակցության և ներառական կրթական ծառայությունների ընդլայնում» ծրագիրը, որի շրջանակներում կազմակերպվել էր քննարկումը, ֆինանասավորվում է ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալության, համաֆինանսավորովում՝ ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամի կողմից: Ըստ ծրագրի պատասխանատուների, այսօր երեխայի խնամք և պաշտպանություն իրականացնող հաստատություններում, ներառյալ հատուկ դպրոցները, ապրում է մոտ 3500 երեխա:
Այս իրավիճակի ստեղծման պատճառները տարբեր են՝ սոցիալական պաշտպանության թույլ համակարգ, համայնքային ծառայությունների ոչ բավարար թիվ, վերահսկման մեխանիզմների պակաս:
Չնայած կառավարության և միջազգային, տեղական կազմակերպությունների ջանքերին, խնամատար ընտանիքների թիվը մեր հանրապետությունում չի ավելանում. այսօր ՀՀ-ում կա 18 խնամատար ընտանիք:
Խնամատարության վերաբերյալ հիմնական իրավական կարգավորումները մեր պետությունում տեղ են գտել ՀՀ Ընտրական օրենսգրքում, ինչպես նաև ՀՀ կառավարության թիվ 9-15 արձանագրային որոշման մեջ:
«Խոցելի երեխաների սոցիալական ներառում» (2014-2019թթ.) ծրագրի նախնական թիրախային մարզերն են Լոռին, Սյունիքը և Երևանը. նախատեսվում է 80 երեխաների, այդ թվում 10-ը՝ հաշմանդամություն ունեցող, տեղավորել խնամատար ընտանիքներում և 20 երեխաների՝ կարճաժամկետ (մինչև 1 տարի) խնամատար ընտանիքներում:
Ծրագրի իրականացման գործընկերներն են «Սեյվ դը չիլդրեն» կազմակերպությունը, «Վորլդ Վիժն Հայաստան»-ը, «Հույսի կամուրջ» հասարակական կազմակերպությունը և Հայ օգնության ֆոնդի «Երեխաների աջակցության կենտրոն» հիմնադրամը։
Լուսանկարը՝ Արևիկ Աբելյանի
