Մարիամ Մաթեւոսյան
2015թ. կլրանա արձակագիր Սերո Խանզադյանի ծննդյան 100-ամյակը, բայց նրա ծննդավայր Գորիսում գտնվող դատարկ ու կիսաքանդ տունը պատրաստ չէ այցելուներ ընդունելու: Բարձր բլրակին թիկն տված գրողի առանձնատանը նրա անձնական իրերից գրեթե ոչինչ չկա, իսկ տան գույքից շատ քիչ բան է պահպանվել: Որպես գրողի աղքատիկ մասունքների հավաքատեղի, ծառայում է թանգարանի նախասրահի աջ հատվածում գտնվող սենյակը համեստ կահավորմամբ` մի ջահ, գրչաման, երկու գրասեղան, որոնց դարակներում պահվում են Ս. Խանզադյանի լուսանկարները, պահարան եւ մի քանի աթոռ: Հայկական զարդանախշերով գորգին փակցված է Ս. Խանզադյանի դիմանկարը: Մյուս երկու սենյակներն ու ընդհանուր սրահը դատարկ է:
2011թ. Ս. Խանզադյանի տունը չճանաչվելով որպես ժառանգություն՝ սեփականության իրավունքով տրվել է Գորիս համայնքին: Նույն թվականին, համայնքի ղեկավարի թիվ 219-Ա որոշումով Արզումանյան փողոցի թիվ 32 հասցեի բնակելի տունը ճանաչվել է գրողի տուն-թանգարան:
«Մինչ համայնքային սեփականություն դառնալը, ով ցանկացել` եկել ու ապրել է, ինչ կարողացել, վերցրել տարել են, անգամ տան որոշակի հատվածների ապակիներն են հանել»,- ասում է տուն-թանգարանի վարիչ Արմանուշ Բակունցը:
Հետաքրքիր նախաձեռնություն է հանդես բերել «Միրհավ» գրական խմբակը` 100-ամյակին ընդառաջ նախաձեռնել է ակցիա, որով Ս. Խանզադյանի հարազատներին, քաղաքացիներին հորդորում է գրողի անձնական կամ հին, արժեքավոր իրեր նվիրաբերել թանգարանին:
«Ս. Խանզադյանի քույրը եղբորից շատ իրեր ու գրքեր ունի, բայց խոստացել է միայն նորմալ պայմաններ ունենալու դեպքում դրանք նվիրել թանգարանին»,-ասում է Ա. Բակունցը: Նա պատմում է, որ 2008թ.-ին, երբ որպես թանգարանի վարիչ մտել է գրողի տուն, ամեն ինչ, մեղմ ասած, ավերակ վիճակում էր` պատերին մագլցած մոշի թփեր, մամռոտած սալահատակ, անգամ իրար հետեւից շարված երեք ցածրիկ դարպասներն իրենց տեղում չէին: «Վեց տարիների ընթացքում տարածքը խելքի ենք բերել, հիմա, երբ դարպասից մտնում ես` զգում ես, որ այստեղ մեծ մարդ է ապրել»,- ասում է Ա. Բակունցը:
2008թ. զբաղվածության պետական ծառայության Գորիսի տարածքային կենտրոնի աջակցությամբ վերանորոգվել են տան դարպասները, նոր ջրագիծ է անցկացվել: Մեկ տարի առաջ Սոցիալական ներդրումների հիմնադրամի աջակցությամբ չափագրումներ են կատարվել թանգարանում, հաշվարկվել են թանգարանը հիմնովին վերանորոգելու ծախսերը: Հիմնադրամը նախատեսում էր 15 մլն դրամի ներդրում, բայց վերջնահաշվարկով 50 մլն դրամից ավելի էր անհրաժեշտ աշխատանքներն սկսելու համար: Թանգարանի տնօրենի խոսքով՝ Սոցիալական ներդրումների հիմնադրամը խնդրի մասին տեղյալ է պահել Կառավարությանը:
«Հոբելյանական 100-ամյակը հավուր պատշաճի նշելու համար մոտ օրերս կստեղծվի «Ս. Խանզադյանի 100-ամյակի հանդիսությունները նախապատրաստող հոբելյանական հանձնաժողով»,- ասում է Գորիսի քաղաքապետ Վաչագան Ադունցը: Նա նշում է, որ թեեւ ներկա պահին թանգարանի վերանորոգման հստակ նախագիծ չկա, բայց փորձում են ներդրումներ գտնել եւ վստահ է, որ գրողի տուն-թանգարանը 2015 թ.-ին վերանորոգվելու եւ կահավորվելու է, որտեղ իր ներդրումը կունենա նաեւ համայնքը:
Այն հարցին, թե ո՞ր դեպքում տուն-թանգարանն անհրաժեշտ պահպանություն կստանա` համայնքային, թե՞ մշակույթի նախարարության ենթակայության տակ լինելու դեպքում, թանգարանի վարիչը պատասխանեց. «Կենտրոնացվածն ավելի շատ հնարավորություն կստեղծի, չեմ կարծում, որ քաղաքային իշխանություններն էլ դեմ կլինեն, բայց մինչ ենթակայության հարցը լուծելը, թանգարանը պետք է ներկայանալի լինի, վերանորոգելուց հետո կարելի է անդրադառնալ այդ հարցին»,- ավելացրեց տուն-թանգարանի վարիչը:
hetq.am
