Քրիստինե Հայրապետյան
Գորիսում բազմաբնակարան շենքերի կառավարումն իրականացնում է «Գորիս ՏՆՏ» ՓԲԸ-ն: Արդեն մի քանի տարի է, ինչ բազմաբնակարան շենքերի բնակիչներն ավագանու որոշմամբ նախկին 6 դրամի փոխարեն, 1 քմ-ի դիմաց վճարում են 20 դրամ:
«Գորիս ՏՆՏ» ՓԲԸ-ի տնօրեն Սեյրան Գեւորգյանը նշում է, որ բազմաբնակարան շենքերի բնակիչների գրեթե 10%-ն է սպասարկման վճարները մուծում, մյուսները հրաժարվում են վճարել: Սակայն բնակիչները դժգոհում են, որ հավաքված գումարներն իրենց նպատակին չեն ծառայում: Ս. Գեւորգյանի խոսքով, եթե բազմաբնակարան շենքերի բնակիչները կանոնավոր կերպով կատարեն վճարումները, ապա «Գորիս ՏՆՏ» ՓԲԸ-ն կաջակցի շենքերի տանիքների եւ այլ վերանորոգման աշխատանքներին՝ իրենց հնարավորության սահմաններում:
Նա նշեց նաեւ, որ երբեմն փոքր աշխատանքներով աջակցում են այն շենքերի բնակիչներին, ովքեր գոնե որոշակի գումար են վճարում կամ էլ բնակիչների կատարած աշխատանքների չափն իրենց հանձնաժողովը հաշվարկում եւ գոյացած պարտքից հանում է այդ գումարը:
Ս. Գեւորգյանը նշեց, որ անցյալ տարի՝ 2012թ.-ին, քաղաքապետարանը համայնքային բյուջեից տվել է 2 մլն 500 հազար դրամ, որպեսզի փոխվեն մի քանի բազմաբնակարան շենքերի դռներն ու պատուհանները: Մեկ ամսում կազմակերպվել են այդ աշխատանքները, փոխվել են Գետափնյա, Սալ քար թաղամասերի եւ Սյունիքի փողոցի մի քանի շենքերի մուտքերի դռները:
Քաղաքապետարանի քաղաքաշինության եւ բնակկոմունալ տնտեսության բաժնի պետ Խիկար Միրզոյանի խոսքով՝ բազմաբնակարան շենքերի կառավարումն արդյունավետ չի իրականացվում:
«Մի քանի տարի առաջ քաղաքապետարանը «Գորիս ՏՆՏ» ՓԲԸ-ին հանձնարարել էր հաշվետվություն ներկայացնել, թե ինչքան գումար է հավաքվում, սակայն վերջինս պատճառաբանել էր, որ բնակիչները կանոնավոր չեն վճարում այդ պատճառով էլ իրենք չեն կարողանում նորմալ ծառայություն մատուցել բազմաբնակարան շենքերի բնակիչներին»,- ասաց Խ. Միրզոյանը:
Վերջին տարիներին, ավագանու որոշմամբ՝ բազմաբնակարան շենքերի սպասարկման վարձավճարները բարձրացվել են, որպեսզի շոշափելի գումար հավաքվի, սակայն բնակիչները շարունակում են չվճարել: Խ. Միրզոյանի կարծիքով, բազմաբնակարան շենքերի կառավարումն արդյունավետ իրականացնելու համար պետք է այնպիսի մեխանիզմներ մշակվեն, որպեսզի բնակիչները պարտադրված վճարեն սպասարկման վարձավճարները կամ էլ պետք է փորձեն համատիրություններ ստեղծել:
Քաղաքապետարանն էլ այդ ուղղությամբ որոշակի քայլեր է ձեռնարկում: Քաղաքաշինության եւ բնակկոմունալ տնտեսության բաժնի պետը նշեց, որ իրենք հանդիպել են տարբեր թաղամասերի բնակիչների հետ, առաջարկել են ստեղծել համատիրություններ, եւ քաղաքապետը պատրաստակամություն է հայտնել օգնել համատիրություններին, այսինքն քաղաքացիների հավաքված գումարին համայնքային բյուջեից եւս կհատկացվի որոշակի գումար, սակայն բնակիչները չեն արձագանքում քաղաքապետարանի առաջարկին: Պատճառն այն է, որ թերահավատորեն են վերաբերում համատիրությունների արդյունավետությանը:
Արդեն 6 տարի է, ինչ Գորիսում գործում է միակ համատիրությունը՝ «Սանդին ձորը»: Փախստականների համար կառուցված բազմաբնակարան երկու շենքերը գործում են որպես փոքր համատիրություն: Համատիրության ղեկավար Գյուլչորա Սաֆարյանն ասաց, որ գոհ է կառավարման այդ մոդելից, միակ թերությունն այն է, որ իրենց համատիրությունը փոքր է (40 ընտանիք): Այդ շենքերի բնակիչները 1 քմ-ի համար վճարում են 10 դրամ, այսինքն 1 սենյականոցի համար՝ 500, 2 սենյականոցի՝ 600, իսկ երեքի սենյականոց բնակարանի համար՝ 700 դրամ: Այդ համատիրությունն ունի նաեւ առանձին տարածքներ, որը կարող է վարձակալության տալ բիզնես սեկտորին եւ դրանից էլ եկամուտ ունենալ, սակայն դեռ աշխատողներ չունեն:
Գ. Սաֆարյանն ասաց, որ երբ հավաքված գումարները չեն բավականացնում շենքում վերանորոգման աշխատանքներ կատարելուն՝ դիմում է քաղաքապետարանին: Քաղաքապետարանը շենքի աստիճանավանդակները փոխելու համար համայնքային բյուջեից հատկացրել է 200 հազար դրամ: Շենքի բարեկարգման այլ աշխատանքներին մեծ աջակցություն է ցուցաբերել նաեւ ավագանու անդամ Մ. Ղեւոնդյանը: «Համատիրությունները ճիշտ կառավարման ձեւ են, եթե լավ աշխատեն, ապա շատ արդյունավետ կլինի նրանց աշխատանքը»,- ասաց Գ.Սաֆարյանը:
Գորիս քաղաքի 2013-2016 թթ. քառամյա ռազմավարական ծրագրով նախատեսված է կոմունալ բնակարանային տնտեսության համար կատարել տանիքների վերանորոգման աշխատանքներ՝ 26000 քմ եւ բնակելի շենքերի շքամուտքերի վերանորոգման համար՝ 750 քմ: Այդ աշխատանքները, ինչպես նախատեսվում են, կկատարվեն, եթե ֆինանսավորվեն համայնքային բյուջեից, դոնոր կազմակերպություններից, հիմնադրամներից եւ պետական բյուջեից:
Բազմաբնակարան շենքերում, թե 2013թ.-ին ինչ աշխատանքներ կկատարվեն՝ կախված է նրանից, թե համայնքային ու պետական բյուջեից ինչքան ֆինանսավորում կհատկացվի, սակայն միջազգային կազմակերպություններից ակնկալվող աջակցությունը հնարավոր է այն դեպքում, եթե ստեղծվեն համատիրություններ, որովհետեւ դոնոր կազմակերպությունների պահանջը համատիրությունների ստեղծումն է, որպեսզի իրենց ներդրումը շոշափելի լինի:
