Mediapoint.am
  • Համայնք
    • Գորիս
    • Կապան
    • Սիսիան
    • Տեղ
    • Տաթև
    • Մեղրի
    • Քաջարան
  • Տնտեսություն
  • Հասարակություն
  • Իրազեկում
  • Հնարավորություններ
    • Հայտարարություններ
    • Թափուր աշխատատեղեր
    • Դասընթացներ
  • Մեր մասին
    • Աշխատակազմ

Օրացույց

Loading...
«Նոյեմբեր 2026»
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  
« ՀոկտեմբերԴեկտեմբեր »
No Result
View All Result
Mediapoint

Օրացույց

Loading...
«Նոյեմբեր 2026»
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  
« ՀոկտեմբերԴեկտեմբեր »
No Result
View All Result
Գլխավոր Հոդվածներ

Հաշմանդամություն կարգի տրամադրումը նյութական վիճակը բարելավելու միջոց չէ

by mediapoint
Դեկտեմբեր 28, 2018
0
Լուսանկարը Մուշեղ Հովսեփյանի ֆեյսբուքյան էջից

«Եթե մարդը չի քայլում, դա դեռ  չի նշանակում, որ նա ունի հաշմանդամություն: Չքայլող մարդը ձեռք է բերում հաշմանդամություն այն ժամանակ, երբ միջավայրը հարմարեցված չի: Մինչ քաղաքացիներին հաշմանդամության կարգ սահմանելը կարևոր է իմանալ, թե ինչ է հաշմանդամությունը»,- ասում է «Հաշմանդամություն և ներառական զարգացում» հասարակական կազմակերպության նախագահ Մուշեղ Հովսեփյանը:

2010 թ. Հայաստանը ընդունել է  ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» կոնվենցիան, ըստ որի հաշմանդամությունը էվոլյուցիոն երևույթ է, և որ այն արդյունք է այնպիսի փոխազդեցության, որը տեղի է ունենում առողջական խնդիրներ ունեցող մարդկանց և վերաբերմունքի ու շրջապատի սահմանափակումների միջև, որոնք խոչընդոտում են նրանց` մյուսների հետ հավասար հիմունքներով լիարժեք ու արդյունավետ մասնակցությանը հասարակական կյանքում:

«Սոցիալական մոդելը խնդիրը տեսնում է մարդուց դուրս, միջավայրի մեջ, սակայն Հայաստանում դեռ ընդունված չէ դրա կիրառումը»,- նշում է Մ. Հովսեփյանը և ավելացնում, որ չնայած  Հայաստանում քաղաքացիներին հաշմանդամության կարգ տալիս է բժշկասոցիալական փորձաքննության հանձնաժողովը, սակայն հանձնաժողովի անդամները միայն բժիշկներ են: Նրա խոսքով՝ սոցիալական ոլորտի մասնագետները ևս պետք է  ներգրավված լինեն փորձաքննության ընթացքում: « Բժիշկները մարդուն տեսնում են որպես պոտենցիալ հիվանդի և ոչ թե մարդու, ով սոցիալական էակ է: Բժիշկները չեն կարող պատկերացնել, որ նույն հիվանդություն ունեցող գյուղի և քաղաքի մարդն այլ կերպ է ապրում իր հաշմանդամությունը և դա արդարացի է, քանի որ դա նրանց մասնագիտությունը չէ և դրա պարտավորությունը չունեն»,- ասում է Մ. Հովսեփյանը:

Ստացվում է, որ մարդուն հաշմանդամության կարգ  տրամադրելու չափանիշներում սոցիալական հանգամանքը ձևական է ներառված և միայն բժշկական կարծրատիպերի հիման վրա են մարդուն ճանաչում հաշմանդամ կամ՝ ոչ: « Պետք է հաշմանդամություն կարգ ստանալու համար դիմած յուրաքանչյուր քաղաքացու անհատական մոտեցում ցուցաբերել անհատական և միջավայրային գործոններով: Եթե մարդու տուն չեն հաճախում, մարդու հետ գոնե մեկ ժամ չեն անցկացնում ու չեն հասկանում իր առջև առաջացած խնդիրները, ինչպես կարող են սոցիալական վիճակը հաշվի առնել: Մարդու հմտություններն էլ է պետք հաշվի առնել կարգ տրամադրելու ժամանակ»,- նշում է ՀԿ-ի նախագահը:

Թե ինչքանով է այդ անհատական մոտեցումը իրատեսական այն պարագայում, երբ 2018թ հուլիսի 1-ի դրությամբ ըստ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության բժշկասոցիալական փորձաքննական գործակալության տեղեկատվության, Հայաստանում կա 188 հազար հաշմանդամություն ունեցող անձ, Մ. Հովսեփյանը նշում է, որ «որ չնայած  դժվար աշխատանք է, բայց նպատակին հասնելու միակ տարբերակն է: Հիմա թեթև է, բայց մարդկանց շահերից չի բխում»:

Փորձագետը նաև հավելում է, որ  չպետք ա լինի մի կառույց, որը հաշմանդամության կարգ սահմանի: «Կարծում եմ և,  դա ենթադրում է նաև կոնվենցիան, որ անձը պետք է որոշի ինքը հաշմանդամություն ունի թե ոչ»,- ասում է Մ. Հովսեփյանը և ավելացնում , որ Հայաստանում էլ պետք է մարդն անցնի գնահատում, հասկանալու համար, թե ինչ ծառայության կարիք ունի նա:

Ներկայումս Հայաստանում քաղաքացին կարողանում է օգտվել որոշակի արտոնություններից, եթե ունի հաշմանդամության կարգ: Շատ մարդիկ դիմում են հաշմանդամության կարգ ստանալու համար, քանի որ ունեն գումարի կարիք, բայց չունեն, օրինակ, անվճար կրթության, դեղորայք ստանալու կարիք և ստացվում է, որ մարդը ստիպված է իրեն հաշմանդամության ունեցող անձ ճանաչելու ու ձգտի դրան, որովհետև կամ նա կունենա ամեն տեսակ արտոնություն կամ ոչինչ:

«Կարևոր է նաև հասկանալ, որ թոշակը տրամադրվում է հաշմանդամությամբ պայմանավորված ծախսերը հոգալու համար,ոչ թե որ իրենք աղքատ են, այլ այն, որ կան ծախսեր, որոնք պայմանավորված են զուտ իրենց հաշմանդամությամբ  և մյուս մարդիկ այդ ծախսերը չեն անում»,- նշում է Մուշեղ Հովսեփյանը:

mediapoint
mediapoint
ShareTweetShare
  • Recent News

    Կյանքը՝ բաց կոյուղագծերի կողքին

    Կյանքը՝ բաց կոյուղագծերի կողքին

    Նոյեմբեր 20, 2026
    Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքներ․ ի՞նչ խնդիրներ են մնացել պետական բարեփոխումներում

    Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքներ․ ի՞նչ խնդիրներ են մնացել պետական բարեփոխումներում

    Նոյեմբեր 19, 2026
  • Mediapoint

    Բաժիններ

    • Կապ
    • Մեր մասին
    • Խմբագրական քաղաքականություն
    • Էթիկայի Վարքականոններ
    • Հայտարարություններ

    Հետևեք մեզ

    Banner Banner
    © 2025 Mediapoint | All rights reserved.

    No Result
    View All Result
    • Համայնք
      • Գորիս
      • Կապան
      • Սիսիան
      • Տեղ
      • Տաթև
      • Մեղրի
      • Քաջարան
    • Տնտեսություն
    • Հասարակություն
    • Իրազեկում
    • Հնարավորություններ
      • Հայտարարություններ
      • Թափուր աշխատատեղեր
      • Դասընթացներ
    • Մեր մասին
      • Աշխատակազմ

    Banner Banner
    © 2025 Mediapoint | All rights reserved.